X
+48 790 555 615 biuro@hrsensor.pl

Pracownik odporny na wirusa

Obecna sytuacja, w której z dnia na dzień zasięg epidemii COVID-19 jest coraz większy, a nasze życie podlega kolejnym ograniczeniom odporność na stres i choroby jest zasobem potrzebnym każdemu z nas. A jak wynika z raportu Well HR, w Polsce w ubiegłym roku jedynie 16% firm zainwestowało w programy poprawiające dobrostan psychiczny pracowników (1) .

Jeszcze miesiąc temu wielu z nas prawdopodobnie nie myślało o własnej odporności. Żyliśmy w biegu, między pracą a domem. Firmy zastanawiały się, jak zrekrutować pracowników. I nagle świat znalazł się w innej rzeczywistości. Takiej, która wymaga dużej odporności od każdego z nas.

Którzy pracownicy są bardziej odporni? W psychologii i medycynie od lat prowadzi się badania na temat wzajemnych związków między naszą kondycją psychiczną a stanem zdrowia somatycznego. Rezultaty badań wyraźnie pokazują, że obok zdrowego trybu życia duże znaczenie w budowaniu odporności na choroby mają nasze właściwości psychologiczne. Co więcej, można wskazać typ osobowości wspierający pracę układu odpornościowego (1).

Czym jest osobowość silna immunologicznie?

W latach 90-tych ubiegłego wieku Henry Dreher (2), badacz z zakresu psychosomatyki przedstawił koncepcję osobowości silnej immunologicznie (the immune power personality).

Jednostka posiadająca osobowość silną immunologicznie jest zdolna znaleźć radość i sens, a nawet zachować zdrowie, kiedy życie stawia ją wobec najtrudniejszych wyzwań. Osobowość silna immunologicznie przezwycięża stresujące wydarzenia nie z negacją, ale z akceptacją, elastycznością i chęcią do nauki oraz rozwoju (2).

Na podstawie wyników badań lekarzy i psychologów zajmujących się tematyką relacji psyche i soma oraz własnej pracy badawczej, Dreher wyróżnił siedem cech osobowości wpływających nie tylko na odporność psychiczną, ale fizyczną organizmu człowieka (2).

Oto lista cech budujących odporność na choroby .

  1. Wrażliwość na własne emocje (the ACE factor).
  2. Zdolność do zwierzeń (the capacity to confide).
  3. Siła charakteru (hardiness).
  4. Asertywność (assertiveness).
  5. Budowanie relacji opartych na zaufaniu (affiliative trust).
  6. Zdrowe pomaganie (healthy helping).
  7. Złożoność Ja (self-complexity).

Każda z tych cech w bezpośredni lub pośredni sposób poprawia siłę i sprawność układu odpornościowego.

I tu ważna informacja dla każdego z nas! Cechy osobowości silnej immunologicznie możemy rozwijać. Nie jest to zestaw dany nielicznym z nas w chwili narodzin, zapisany w genach i niezmienny. Cechy osobowości budujące odporność organizmu to pewne dyspozycje do określonego, zdrowego zachowania. Od nas zależy, na ile kształtujemy je w codziennym życiu i działaniu.

Nie bez znaczenia jest otoczenie, w jakim żyjemy, a więc także pracujemy. Co to znaczy dla pracodawcy? Odpowiedzialność za kształtowanie środowiska pracy sprzyjającego wzmacnianiu zdrowia pracowników. Przynosi to wymierne efekty dla firm. Raport z badań Employer Branding Institute “Cała Polska tworzy idealne miejsce pracy” (3) pokazuje, że pracownicy odczuwający szczęście w pracy zdecydowanie rzadziej korzystają ze zwolnień chorobowych w porównaniu ze swoimi mniej szczęśliwymi kolegami.

Zapraszam do przyjrzenia się tej magicznej siódemce cech osobowości budujących siłę immunologiczną (immune power traits).

Cecha 1. Wrażliwość na własne emocje (the ACE factor).

Pierwszy z czynników budujących odporność to czynnik ACE. Jego nazwa stanowi akronim od pierwszych liter elementów składających się ACE, czyli:

Praca nad własnym ACE to uważne słuchanie swojego organizmu, sygnałów z ciała i umysłu wskazujących na pojawianie się emocji. Może to być zauważanie wczesnych objawów zmęczenia pracą, czy dolegliwości, które nie zauważone zaczynają stawać się dokuczliwe. To także obserwacja myśli, dominującego monologu uruchamianego w głowie. Kolejnym krokiem jest wyrażanie emocji, nazywanie ich, używanie w komunikacji (4).

Firmy, w których rozwijana jest kultura feedbacku, oparta o szacunek i otwartą komunikację, tworzą środowisko sprzyjające mówieniu o emocjach. Pracownicy uczą się rozwijać tę kompetencję na szkoleniach z inteligencji emocjonalnej, radzenia sobie ze stresem, czy komunikacji w oparciu o NVC (non violent communication). Dziś, w sytuacji nagłej zmiany i zagrożenia (zdrowia, miejsca pracy), kultura firmy, która daje przestrzeń na mówienie o swoich obawach, lękach może pomóc wielu pracownikom radzić sobie ze stresem.

Cecha 2. Zdolność do zwierzeń (the capacity to confide).

Kolejna cecha silna immunologicznie to nic innego, jak umiejętność ujawniania swoich myśli, opinii, uczuć. To także dzielenie się z drugą osobą swymi sekretami, porażkami i sukcesami.

Mogłoby się wydawać, że jest to cecha zarezerwowana dla życia prywatnego, mniej znacząca w środowisku pracy. Nic bardziej mylnego! Przypomnę, że badania Instytutu Gallupa wśród ważnych czynników motywujących ludzi do pracy wskazały posiadanie w zespole osoby, którą możemy traktować jako przyjaciela, czy kolegę.

Cecha 3. Siła charakteru (hardiness).

Siła charakteru to cecha wielowymiarowa. Obejmuje trzy elementy.

Jak pokazują badania Drehera (2) ludzie o osobowości odpornej wykazują wysoki stopień zaangażowania i poczucia kontroli przy jednoczesnym traktowaniu sytuacji trudnych jak wyzwania, z którym chcą sobie poradzić. Towarzyszy im przekonanie, że zmiany są czymś naturalnym w życiu, okazją do rozwoju, a nie wyłącznie zagrożeniem bezpieczeństwa. Mają poczucie, że można wpływać na jakość własnego życia, związki z innymi ludźmi, wybór pracy. Aktywnie włączają się w różne aktywności, z poczuciem sensu tego, co robią.

A jak te cechy przejawiają się w pracy? Według badań Employer Branding Institute 63% pracowników jest niezadowolonych ze swojej pracy (3). Raport Human Power z badań przeprowadzonych w 2018 roku pokazuje, że silnie zaangażowanych w swoją pracę jest niespełna 25% polskich menedżerów oraz tylko niecałe 17% pracowników (6). Przed firmami nadal jest dużo pracy nad tworzeniem warunków do budowania zaangażowania ludzi i konstruktywnego radzenia sobie z trudnościami.

Cecha 4. Asertywność (assertiveness).

Asertywność czasami utożsamiana jest wyłącznie ze stawianiem granic, mówieniem „nie”. Jednak dla budowania odporności ważna jest nie tyle umiejętność odmawiania, co otwarte, bezpośrednie wyrażanie uczuć, pragnień i potrzeb oraz przejrzysta komunikacja z innymi ludźmi.

Warunki sprzyjające asertywności pracownika można scharakteryzować podobnie do tych, jakie budują dwa pierwsze czynniki odporności  – chęć wyrażania własnych emocji oraz zdolność do zwierzeń. Firma z otwartą komunikacją, gdzie relacje oparte są na zaufaniu i szacunku to miejsce, w którym pracownicy chętnie dzielą się własnymi opiniami, asertywnie reagują na zachowania innych.

Cecha 5. Budowanie relacji opartych na zaufaniu (affiliative trust).

Piątą cecha osobowości silnej immunologicznie oznacza łatwość nawiązywania głębszych relacji z innymi ludźmi. Cechuje ludzi silnie zmotywowanych do tworzenia związków z innymi, opartych na zaufaniu. Badania z obszaru psychosomatyki pokazują, że u osób z wysokim poziomem tej cechy układ immunologiczny działa bardzo sprawnie nawet w warunkach dużego stresu (4).

Jak można budować miejsce pracy sprzyjające rozwijaniu u pracowników tej cechy? Odwołując się do koncepcji zespołów Patricka Lencioniego (5) warto wzmacniać zaufanie w zespołach, w firmie. Zespoły, w których atmosfera sprzyja wymianie opinii, integracji, zacieśnianiu więzi nie tylko pomagają w budowaniu zaangażowania pracowników oraz osiąganiu wyników, ale także zdrowia pracowników.

Cecha 6. Zdrowe pomaganie (healthy helping).

Na dobroczynny wpływ pomagania wskazuje wielu autorów zajmujących się zdrowiem psychicznym i fizycznym. Szczególnie ważny jest kontakt pomagającego z osobą, której pomagamy, pomaganie nie tylko bliskim, ale i obcym ludziom, regularne pomaganie. Okazuje się, że  pomaganie innym wywołuje efekt podobny do zjawiska „euforii biegacza”, w której regularne ćwiczenia fizyczne stymulują układ immunologiczny (4).

Teraz, gdy wiele osób, instytucji znalazło się w bardzo trudnej sytuacji, mamy szczególną okazję do treningu zdrowego pomagania. Firmy, które uruchomiły pomoc dla szpitali, przebranżowiły się na produkcję sprzętu i akcesoriów niezbędnych do ratowania zdrowia i życia nie tylko mogą liczyć na duże zaangażowanie pracowników, ale także wsparcie otoczenia biznesowego i obserwatorów całego przedsięwzięcia (czego wyrazem jest liczba pozytywnych reakcji na ich posty na Linkedin :-). A na co dzień, w sytuacji względnego spokoju angażowanie się firmy w akcje, które  pozwalają pracownikom w autentyczny i niewymuszony sposób czuć się pomocnym jest nie tylko elementem employer brandingu. To ważny aspekt działania dla wielu pracowników.

Cecha 7. Złożoność JA (self-complexity).

Ostatnia cecha wpływająca na odporność każdego z nas to wielowymiarowość. Z punktu widzenia pracownika jest to cecha rozwijana przede wszystkim indywidualnie, nie w ramach planowanych działań firmy. Co ona oznacza? Posiadanie i rozwijanie wielu istotnych dla każdego z nas obszarów aktywności. Człowiek odporny to ten, który ma wiele zainteresowań, pełni różne życiowe role, angażuje się w szereg ważnych dla niego działań.

Złożoność Ja jest szczególnie istotna w sytuacji stresu. Przykładem może być utrata pracy, która nie powoduje zachwiania poczucia własnej wartości, obniżenia samooceny. Pracownik, którego Ja jest wielowymiarowe potrafi skupić się na innych, ważnych dla niego elementach życia, obniżając tym samym negatywne skutki stresu. Cecha istotna także w obecnej sytuacji, gdy izolacja utrudnia naszą aktywność zmuszając do przestawienia swoich zajęć na nowy tryb działania.

Czy masz osobowość silną immunologicznie?

Odpowiedz na przykładowe pytania. Może to będzie dobra okazja do analizy tego, co robisz dla budowania odpornej na wirusy osobowości u siebie (i twoich pracowników)?

Na ile pytań udzieliłeś/-aś odpowiedzi TAK? Zdrowia życzę 🙂

Autor: Sylwia Szymańska

  1. https://well.hr/pl/article/53/bez-stresu-.html
  2. Dreher, H. (1996). The immune power personality:7 traits you can develop to stay healthy. USA: A Plume Book.
  3. https://static.pracujebolubie.pl/files/uploads/2018/04/raport_szczescie.pdf
  4. https://www.researchgate.net/publication/298352614_Kwestionariusz_Osobowosci_Silnej_Immunologicznie
  5. Lencioni P. (2016). Przezwyciężanie pięciu dysfunkcji pracy zespołowej. Warszawa: MT Biznes.
  6. https://humanpower.pl/raport-2018-edycja-ii/

 

Pozostałe wpisy na blogu

Zobacz najnowsze artykuły

Trudne rozmowy menedżerskie. Jak mądrze zwalniać pracownika?

Można powiedzieć, że firmę poznaje się nie tylko po tym, jak wita pracowników, ale także jak ich żegna. A (...)

06 maja 2020
87
Jak można zwolnić pracownika? O rozwiązaniu stosunku pracy.

Rozwiązywanie stosunku pracy nie jest łatwym zadaniem. Za każdym razem, gdy zapada trudna decyzja o rozstaniu należy się do (...)

04 maja 2020
52
Utrata pracy. Jak zadbać o dobry początek?

Od miesiąca funkcjonujemy w nowej, trudnej rzeczywistości związanej z pandemią COVID-19. Nieodłącznym skutkiem obostrzeń narzuconych na każdego z nas (...)

12 kwietnia 2020
59
Zwolnienia z pracy w trakcie pandemii COVID-19 – webinar

Wspólnie z Akademią HR zapraszamy na bezpłatny webinar na temat zwolnień z pracy. Partneruje nam Centrum Kreatywności Fabryka. Obecna (...)

03 kwietnia 2020
46
Zobacz wszystkie

Skontaktuj się z nami

Jeśli masz pytania w sprawie szkolenia, napisz do nas. Skontaktujemy się z tobą najszybciej, jak to będzie możliwe.






X
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA I ODBIERZ -10% NA PIERWSZE SZKOLENIE

Subscribe to our newsletter