X
+48 790 555 615 biuro@hrsensor.pl

Utrata pracy. Jak zadbać o dobry początek?

Od miesiąca funkcjonujemy w nowej, trudnej rzeczywistości związanej z pandemią COVID-19. Nieodłącznym skutkiem obostrzeń narzuconych na każdego z nas jest zamknięcie lub ograniczenie działania wielu firm, a tym samym spowolnienie gospodarki. A to przekłada się na kondycję przedsiębiorstw i decyzje o redukcji zatrudnienia. Co to oznacza dla pracowników? Ryzyko zwolnień lub realną sytuację utraty pracy.

Krajowa Izba Gospodarcza szacuje, że w obecnej sytuacji pandemii w optymistycznym wariancie pracę może stracić około 320-480 tysięcy osób, a w pesymistycznym nawet 1,3 mln pracowników (1). Raport „Rynek pracy w czasie COVID-19” dotyczący okresu za marzec 2020 roku, czyli pierwszych tygodni pandemii w naszym kraju pokazuje spadek zapotrzebowania rynku na pracowników umysłowych (2).

Bez względu na to, jak będą wyglądać statystyki rynku pracy w kolejnych miesiącach, za każdą z tych liczb stoją ludzie. Z ich sytuacją życiową, która w wyniku utraty pracy zmienia się, czasami wręcz diametralnie.

Utrata pracy – stres, a może kryzys?

Utrata pracy to niewątpliwie sytuacja trudna, stresowa. Tym bardziej trudna dla pracownika wówczas, gdy odbierana jest jako coś nieoczekiwanego, nagłego. Czasami utratę pracy porównuje się do takich trudnych wydarzeń w naszym życiu, jak rozwód, czy diagnoza przewlekłej choroby. Dlaczego? Z uwagi na to, że każda z tych sytuacji odbierana jest jako obciążająca i zagrażająca dobrostanowi (3), niosąc za sobą zmianę codziennego funkcjonowania.

Informacja o zwolnieniu powoduje wytrącenie pracownika ze swojej dotychczasowej strefy komfortu, w której ważnym elementem codzienności było poczucie bezpieczeństwa. Gdy nałożymy na to obecną sytuację zagrożenia COVID-19, niewielki na nią wpływ każdego z nas, związaną z pandemią trudną sytuację na rynku pracy, niepewność co do przyszłości, może okazać się, że stres utraty pracy jest odczuwany jako kryzys. Wówczas osoba bez pracy traci równowagą psychiczną, czuje się bezsilna i nie znajduje sposobów na poradzenie sobie z tym, co ją spotkało. Ze strefy komfortu szybko przechodzi w strefę paniki, która uniemożliwia racjonalne działanie będąc jednocześnie źródłem silnych, negatywnych emocji.

Utrata pracy – sygnały kryzysu:

Reakcje na utratę pracy to cykl emocji, myśli i działania. Aby poradzić sobie w tej sytuacji, niezbędne jest przełączenie zwrotnicy! Przejście na inny tryb działania, myślenia o sobie i sytuacji, w jakiej jesteśmy. Ale nie w pierwszej minucie po zwolnieniu z pracy. Od czego wiec zacząć?

Zadbaj o swoje emocje

Pierwszą reakcją na stres utraty pracy są emocje. W zależności do charakteru sytuacji oraz pewnych indywidualnych właściwości pracownika mają różny charakter i siłę. Na początku może to być zdziwienie, szczególnie wówczas, gdy utrata pracy to coś niespodziewanego dla nas. Z czasem, w kolejnych dniach te pierwsze reakcje emocjonalne zastępowane są przez gniew na byłego pracodawcę, lęk o przyszłość, czy żal za tym, co straciliśmy.

Istotne jest to, że emocje są naturalną reakcją na sytuację trudną. Tak reaguje nasz mózg w sytuacji zagrożenia, jaką niewątpliwie dla wielu z nas jest informacja o utracie zatrudnienia. Wiadomość o tym, że firma rozstaje się z nami to bodziec dla emocjonalnej części struktur mózgu do produkcji całego spektrum emocji oraz aktywowania pierwotnej reakcji typu walka-ucieczka. Włącza się wówczas swoisty autopilot zaprogramowany na przetrwanie.

W tej początkowej fazie po utracie pracy istotne więc jest sprawne poradzenie sobie z przeżywanymi emocjami. Nie rozładowane w konstruktywny sposób emocje mogą być bowiem źródłem napięcia, szeregu dolegliwości, czy przyczyną zachowania prowadzącego do konfliktów.

Co robić, aby emocje były naszym sprzymierzeńcem w tej sytuacji?

W początkowych dniach po utracie pracy nie warto natomiast udawać przed sobą i innymi, że sytuacja, w jakiej się znajdujemy w żaden sposób nie wpływa na nas negatywnie. Tłumienie emocji nie tylko wpływa niekorzystnie na nasze samopoczucie, ale może blokować działania nastawione na szukanie pracy wówczas, gdy należałoby je podjąć.

Myśl tak, aby sobie pomóc, a nie szkodzić

Powyższe sposoby na rozładowanie negatywnych emocji nie zadziałają skutecznie, jeśli zbyt długo nasza uwaga będzie pochłonięta sytuacją, w jakiej znaleźliśmy się. Po początkowej fazie silnych reakcji emocjonalnych to, jakie odczucia będą towarzyszyły nam w kolejnych dniach i tygodniach bez pracy oraz działania, jakie podejmiemy w dużym stopniu są zależne od sposobu, w jaki myślimy o naszej sytuacji. Spostrzeganie sytuacji utraty pracy przez daną osobę jest więc ważnym czynnikiem pomagającym lub przeszkadzającym z zmianie aktualnego położenia.

Jakie sposoby myślenia to zabójcy konstruktywnych reakcji na stres utraty pracy? Poniżej kilka przykładów:

  1. Pomniejszanie pozytywów, a wyolbrzymianie negatywów – koncentracja na niekorzystnych elementach własnej sytuacji życiowej, w dużej mierze na braku pracy bez dostrzegania elementów pozytywnych i ważnych w życiu (np. przykład rodzina, przyjaciele, zdrowie, własne zasoby – doświadczenie, wykształcenie, cechy osobowe).
  2. Moja wina – tendencja do dopatrywania się przyczyn utraty pracy w sobie, obwinianie się za to, w jakiej znaleźliśmy się sytuacji (np. „gdybym bardziej się starał, nie zwolniliby mnie”, „pewnie powinnam wcześniej zacząć szukać innej pracy, aby się zabezpieczyć”, „mogłem przewidzieć, że tak będzie i nie wydawać pieniędzy na kupno samochodu”).
  3. Zakazy, nakazy – tworzenie wewnętrznych, irracjonalnych standardów uniemożliwiających swobodne mówienie o emocjach towarzyszących utracie pracy, blokujących proszenie o pomoc, czy reagowania na nieaprobowane przez nas zachowania innych (np. „przecież nie mogę się użalać nad sobą”, „nie można innym zawracać głowy swoimi problemami”, „daje mi rady, jak pisać CV, nie powiem mu, że mam tego dość, bo to nie wypada”)
  4. Kula śniegowa – budowanie negatywnych scenariuszy własnej przyszłości, w których dzisiejsza sytuacja utraty pracy staje się punktem wyjścia do pesymistycznego patrzenia na swoje życie (np. „dziś straciłem pracę, za chwilę mogę ze względu na brak pieniędzy stracić mieszkanie, a zaraz potem cała moja rodzina będzie zdała na opiekę pomocy społecznej”).
  5. Wszystko albo nic – myślenie o nowej pracy w kategoriach „taka sama, może lepsza albo żadna”, bez realnej oceny szans na zatrudnienie, analizy rynku pracy, aktualnej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i jej skutkami gospodarczymi.

Świadomość własnego sposoby postrzegania sytuacji utraty pracy to pierwszy krok do włączania konstruktywnych myśli niezbędnych w przezwyciężaniu stresu. W momencie, gdy myślenie o sobie, sytuacji, w jakiej znaleźliśmy się blokuje naszą aktywność, wpływa na powstawanie kolejnej fali przykrych emocji warto trenować odpowiedzi na pytania:

Spostrzeganie sytuacji utraty pracy w realny sposób to baza do planowania i realizacji działań nastawionych na znalezienie nowego zatrudnienia.

Działaj, ale bez pośpiechu

Działanie to dopiero trzeci krok w radzeniu sobie z sytuacją utraty pracy. Mogłoby się wydawać, że natychmiast po otrzymaniu wypowiedzenia powinniśmy ruszyć na rynek pracy, szukać nowego zatrudnienia. Jednak bez rozprawienia się z własnymi, silnymi emocjami i myślami na temat tego, co nas spotkało działanie to może być chaotyczne, bez planu, a tym samym nieskuteczne. Stąd łatwa droga do uruchomienia mechanizmu samospełniającej się przepowiedni o braku możliwości znalezienia pracy.

W pierwszych dniach po utracie pracy wystarczające jest ograniczenie działań do:

W drugiej kolejności jest czas na planowanie, m.in. reset CV, odświeżanie profilu na Linkedin, wysyłanie ofert, rozesłanie informacji wśród znajomych na temat szukania zatrudnienia, czy korzystanie ze wsparcie agencji zatrudnienia w poszukaniu pracy.

Autor: Sylwia Szymańska

  1. https://www.pulshr.pl/rekrutacja/coraz-czarniejsze-chmury-nad-polskim-rynkiem-pracy,72550.html
  2. https://wgospodarce.pl/informacje/77768-rynek-pracy-w-czasie-covid-19-czas-pracownikow-fizycznych
  3. Lazarus R.S. (2006). Stress and Emotion: A New Synthesis. Springer Pub.

 

Pozostałe wpisy na blogu

Zobacz najnowsze artykuły

Trudne rozmowy menedżerskie. Jak mądrze zwalniać pracownika?

Można powiedzieć, że firmę poznaje się nie tylko po tym, jak wita pracowników, ale także jak ich żegna. A (...)

06 maja 2020
68
Jak można zwolnić pracownika? O rozwiązaniu stosunku pracy.

Rozwiązywanie stosunku pracy nie jest łatwym zadaniem. Za każdym razem, gdy zapada trudna decyzja o rozstaniu należy się do (...)

04 maja 2020
40
Zwolnienia z pracy w trakcie pandemii COVID-19 – webinar

Wspólnie z Akademią HR zapraszamy na bezpłatny webinar na temat zwolnień z pracy. Partneruje nam Centrum Kreatywności Fabryka. Obecna (...)

03 kwietnia 2020
34
Pracownik odporny na wirusa

Obecna sytuacja, w której z dnia na dzień zasięg epidemii COVID-19 jest coraz większy, a nasze życie podlega kolejnym (...)

31 marca 2020
51
Zobacz wszystkie

Skontaktuj się z nami

Jeśli masz pytania w sprawie szkolenia, napisz do nas. Skontaktujemy się z tobą najszybciej, jak to będzie możliwe.






X
ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA I ODBIERZ -10% NA PIERWSZE SZKOLENIE

Subscribe to our newsletter